Trễ thanh toán thì không được khấu trừ thuế giá trị gia tăng có đúng không: Tìm hiểu cùng kiểm toán viên

Chậm thanh toán so với hợp đồng và phụ lục hợp đồng thì có được khấu trừ thuế gtgt đầu vào hay không? Những trường hợp nào không được khấu trừ thuế gtgt đầu vào? Cùng các chuyên gia kiểm toán, cung cấp dịch vụ kiểm toán tài chính chuyên nghiệp chuẩn IFRS của thương hiệu dichvukiemtoanbctc.com 15+ năm kinh nghiệm tìm hiểu.

Trễ thanh toán thì không được khấu trừ thuế giá trị gia tăng có đúng không

Chậm thanh toán thì không được khấu trừ thuế giá trị gia tăng theo quy định hiện nay có đúng không?

Căn cứ tại điểm g khoản 2 Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định như sau:

Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt

Cơ sở kinh doanh phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào (bao gồm cả hàng hóa nhập khẩu) từ 05 triệu đồng trở lên đã bao gồm thuế giá trị gia tăng. Trong đó:

Một số trường hợp đặc thù theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 14 Luật Thuế giá trị gia tăng bao gồm:

… g) Đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị hàng hóa, dịch vụ mua từ 05 triệu đồng trở lên, cơ sở kinh doanh căn cứ vào hợp đồng mua hàng hóa, dịch vụ bằng văn bản, hóa đơn giá trị gia tăng và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt của hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp để khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Trường hợp chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt do chưa đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng thì cơ sở kinh doanh vẫn được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Trường hợp đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng, cơ sở kinh doanh không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì cơ sở kinh doanh phải kê khai, điều chỉnh giảm số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt vào kỳ tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng.

>>> VẬY: đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị hàng hóa, dịch vụ mua từ 05 triệu đồng trở lên, muốn khấu trừ thuế GTGT đầu vào, nếu đến hạn thanh toán rồi mà vẫn chưa thanh toán bằng chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, cơ sở kinh doanh phải kê khai điều chỉnh giảm thuế GTGT đã khấu trừ.

Những trường hợp không được khấu trừ thuế GTGT?

Theo Điều 14 Luật Thuế GTGT 2024:
Doanh nghiệp phải có hóa đơn GTGT hợp pháp, hợp lệ, hợp lý thì mới được khấu trừ.
❌ Không được khấu trừ trong các trường hợp sau:

Mua hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn hoặc hóa đơn không ghi mã số thuế, sai tên người mua, sai mã số thuế.
Hóa đơn giả, khống, mua bán hóa đơn, hóa đơn không có thực giao dịch.
Hóa đơn lập sai ngày, ghi giá trị không đúng thực tế, bị cơ quan thuế thông báo hết giá trị sử dụng.

Thanh toán không đúng quy định (từ 01/7/2025 siết chặt)

Theo Điểm b Khoản 2 Điều 14 Luật Thuế GTGT 2024, để được khấu trừ, hàng hóa – dịch vụ từ 5 triệu đồng trở lên (đã gồm thuế) phải:

Thanh toán không dùng tiền mặt (chuyển khoản, bù trừ công nợ, thẻ ngân hàng, ví điện tử có chứng từ).
Nếu thanh toán bằng tiền mặt → không được khấu trừ thuế đầu vào.

❌ Các trường hợp cụ thể:

STT	Tình huống	Có được khấu trừ không?
1	Thanh toán bằng tiền mặt cho hóa đơn trên 5 triệu	❌ Không
2	Thanh toán chuyển khoản sau 3 tháng kể từ ngày hóa đơn (quá hạn thanh toán hợp đồng)	❌ Không
3	Thanh toán qua tài khoản cá nhân (không phải tài khoản công ty)	❌ Không
4	Thanh toán bằng tiền mặt nhiều lần, không chứng từ ngân hàng	❌ Không
5	Hàng hóa, dịch vụ thanh toán bằng tiền mặt dù chia nhỏ hóa đơn	❌ Không (vẫn tính gộp giá trị hợp đồng)

➡️ Ví dụ: Mua máy móc trị giá 120 triệu đồng, chia 3 hóa đơn nhỏ 40 triệu và trả tiền mặt → vẫn bị loại khấu trừ thuế vì thực chất thanh toán tiền mặt cho hợp đồng >5 triệu.

Hàng hóa, dịch vụ sử dụng cho mục đích không chịu thuế hoặc phi thuế

Theo Khoản 2 Điều 14 Luật Thuế GTGT:

“Thuế GTGT đầu vào của hàng hóa, dịch vụ dùng cho sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế GTGT thì không được khấu trừ.”

❌ Gồm:

Mua hàng hóa, dịch vụ dùng để sản xuất hàng miễn thuế GTGT (ví dụ: xuất khẩu nông sản chưa qua chế biến).
Hàng hóa, dịch vụ dùng cho hoạt động phúc lợi, biếu tặng, tài trợ không phục vụ kinh doanh.
Mua xe ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống (giá trị >1,6 tỷ đồng) không phục vụ kinh doanh vận tải, du lịch, cho thuê xe.

Ví dụ: Mua xe 7 chỗ để đưa đón nhân viên văn phòng → không được khấu trừ VAT đầu vào phần vượt 1,6 tỷ.

Hàng hóa, dịch vụ không phục vụ hoạt động sản xuất – kinh doanh chịu thuế

Thuế GTGT chỉ được khấu trừ nếu hàng hóa, dịch vụ dùng cho hoạt động chịu thuế.
❌ Không được khấu trừ khi:

Hóa đơn mua vật tư, hàng hóa phục vụ cá nhân, nội bộ.
Hóa đơn mua văn phòng phẩm, ăn uống, quà tặng không chứng minh liên quan đến doanh nghiệp.
Chi phí phòng khách sạn, du lịch, giải trí không phục vụ sản xuất – kinh doanh.

Ví dụ: Hóa đơn ăn uống 10 triệu không có hợp đồng tiếp khách → bị loại khấu trừ.

Hóa đơn bị kê khai sai kỳ hoặc kê khai trễ hạn

Theo Điều 15 Thông tư 219/2013/TT-BTC:

Nếu kê khai thuế GTGT đầu vào quá 6 tháng (đối với doanh nghiệp kê khai theo tháng) hoặc quá 2 quý (đối với kê khai theo quý) kể từ thời điểm phát sinh → mất quyền khấu trừ.

➡️ Do đó, cần soát hóa đơn định kỳ hàng tháng để không bỏ sót.

Hóa đơn bị cơ quan thuế xác định không hợp pháp

Hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn, giải thể, ngừng hoạt động, không kê khai thuế.
Hóa đơn bị hủy, bị thu hồi hoặc nằm trong danh sách cảnh báo rủi ro cao.
→ Toàn bộ thuế GTGT đầu vào liên quan không được khấu trừ và có thể bị xử lý hoàn thuế sai quy định.

Không có chứng từ nộp thuế nhập khẩu / nộp hộ

Trường hợp hàng nhập khẩu chưa nộp thuế GTGT khâu nhập khẩu, hoặc nộp sai tên người nhập → không được khấu trừ.
Trường hợp ủy thác nhập khẩu, chỉ bên có hợp đồng ủy thác hợp pháp và chứng từ nộp thuế mới được khấu trừ.

Một số trường hợp đặc biệt khác

STT	Tình huống	Có được khấu trừ không
1	Hàng hóa bị mất, hư hỏng không bồi thường được	❌ Không
2	Hàng biếu tặng, quảng cáo vượt mức khống chế chi phí	❌ Không
3	Chi phí điện, nước mang tên cá nhân	❌ Không
4	Hóa đơn thuê nhà đứng tên cá nhân không có MST	❌ Không
5	Hóa đơn lập sai mã ngành, sai mục đích	❌ Không

Thuế tỉnh Vĩnh Long đã có tại Công văn 434/VLO-QLDN2 năm 2025 hướng dẫn về việc chậm thanh toán phụ lục hợp đồng cụ thể như sau:

Đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên, mà đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng, cơ sở kinh doanh không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì cơ sở kinh doanh phải kê khai, điều chỉnh giảm số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ này vào kỳ tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng.

Đồng thời, hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng mà không có chứng từ thanh toán và đã kê khai điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ nhưng sau đó (sau thời hạn thỏa thuận trả chậm theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng) có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì trường hợp này cũng không được kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào.

Kết luận

Qua các quy định nêu trên có thể khẳng định rằng:

Việc thanh toán chậm, thanh toán quá hạn so với hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng sẽ mất quyền khấu trừ thuế GTGT đầu vào, dù doanh nghiệp có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt phát sinh sau thời hạn quy định.

Do đó, để bảo toàn quyền khấu trừ thuế hợp pháp, doanh nghiệp, kế toán thuế công ty cần:

Theo dõi hạn thanh toán trong hợp đồng và đảm bảo chuyển khoản đúng thời điểm;
Không thanh toán bằng tiền mặt đối với hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên;
Rà soát chứng từ, hóa đơn định kỳ hàng tháng để phát hiện và điều chỉnh kịp thời.

👉 Những quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng Luật Thuế GTGT 2024 (hiệu lực từ 01/7/2025), mà còn tránh rủi ro bị xuất toán thuế, truy thu và phạt vi phạm hành chính khi cơ quan thuế kiểm tra sau này.

Nếu cần được kiểm tra hồ sơ hóa đơn – thanh toán – điều kiện khấu trừ, hãy liên hệ đội ngũ kiểm toán viên dichvukiemtoanbctc.com (CPA, IFRS) để được hỗ trợ miễn phí bước rà soát ban đầu.

>>> Tham khảo: Giá thuê kiểm toán báo cáo tài chính công ty trọn gói.

5 Câu hỏi thường gặp về khấu trừ thuế GTGT khi thanh toán chậm

1️⃣ Nếu doanh nghiệp thanh toán chậm 5–10 ngày so với hợp đồng có bị mất quyền khấu trừ không?

Có. Nếu đến hạn trong hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng mà chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, doanh nghiệp phải điều chỉnh giảm thuế GTGT đã khấu trừ. Việc thanh toán sau hạn (dù bằng chuyển khoản) không khôi phục được quyền khấu trừ.

2️⃣ Nếu doanh nghiệp ký phụ lục gia hạn thanh toán trước khi đến hạn thì có được khấu trừ không?

Có. Miễn là phụ lục được ký trước khi đến hạn thanh toán ban đầu và phù hợp với thực tế giao dịch, doanh nghiệp vẫn được coi là thanh toán trong thời hạn hợp đồng → được khấu trừ bình thường.

3️⃣ Hóa đơn trên 5 triệu thanh toán bằng tiền mặt nhưng có phiếu chi đầy đủ có được khấu trừ không?

Không. Theo Luật Thuế GTGT 2024, mọi giao dịch ≥5 triệu đồng (đã gồm thuế) đều bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt. Thanh toán tiền mặt dù có chứng từ nội bộ vẫn không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.

4️⃣ Sau khi bị loại khấu trừ, doanh nghiệp có được ghi chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN không?

Có thể được ghi nhận chi phí nếu chứng minh phát sinh thực tế, có hóa đơn hợp lệ và phục vụ hoạt động kinh doanh, tuy nhiên phần thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ sẽ phải tính vào chi phí hợp lý (không được hoàn thuế).

5️⃣ Những hóa đơn nào khác dễ bị loại khấu trừ thuế GTGT?

Các hóa đơn:

Sai tên, sai mã số thuế;

Hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn, giải thể;

Hóa đơn lập sai ngày, không có giao dịch thực tế;

Hóa đơn thuê nhà cá nhân không có mã số thuế;

Hóa đơn mua hàng phục vụ cá nhân, biếu tặng, không liên quan hoạt động chịu thuế.

📞 Hotline: GỌI NGAY 098 225 4812 – Mr. Trần Thường Các.

TÁC GIẢ: Trần Thường Các Founder thuong hieu dichvukiemtoanbctc.com.