Chiết khấu thương mại có phải đăng ký không? Đăng ký ở đâu? Cách đăng ký thế nào?
Theo Luật Thương mại và Nghị định số 81/2018/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thương mại không quy định chiết khấu thương mại là một hình thức khuyến mại. Như vậy, khi thực hiện hoạt động chiết khấu thương mại, doanh nghiệp không phải thực hiện thủ tục hành chính thông báo/đăng ký hoạt động khuyến mại.
Chiết khấu thương mại có phải đăng ký không? Đăng ký ở đâu? Cách đăng ký thế nào?
Theo ông Phan Anh (TPHCM) tham khảo, Nghị định số 81/2018/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thương mại có quy định các hình thức khuyến mại và giảm giá hàng bán cần phải thông báo/đăng ký chương trình khuyến mại với Sở/Bộ Công Thương.
Công ty ông có phát sinh chiết khấu thương mại cho khách hàng khi mua hàng đạt doanh số, số lượng nhất định theo thỏa thuận khung trong hợp đồng kinh tế; số tiền hoặc tỷ lệ cụ thể được thỏa thuận theo định kỳ năm hoặc quý (căn cứ trên hợp đồng khung); số tiền chiết khấu được điều chỉnh trên hóa đơn bán hàng của lần mua cuối cùng hoặc kỳ tiếp theo.
Ông Phan Anh hỏi, đối với khoản chiết khấu thương mại nói trên có thuộc các trường hợp phải đăng ký/thông báo chương trình khuyến mại và bị giới hạn thời gian thực hiện chương trình theo quy định của Luật Thương mại không? Khoản chiết khấu thương mại này có phải là hình thức khuyến mại theo quy định của Luật Thương mại không?
Ngoài ra, trường hợp hợp đồng ký 3 bên giữa công ty, nhà phân phối, nhà bán lẻ, số tiền khách hàng bán lẻ nhận được cũng căn cứ trên sản lượng mua vào từ nhà phân phối thì có thuộc hình thức khuyến mại phải đăng ký hay không?
Bộ Công Thương trả lời vấn đề này như sau:
Luật Thương mại và Nghị định số 81/2018/NĐ-CP ngày 22/5/2018 của Chính phủ quy định chi tiết Luật Thương mại không quy định chiết khấu thương mại là một hình thức khuyến mại.
Như vậy, khi thực hiện hoạt động chiết khấu thương mại, Công ty không phải thực hiện thủ tục hành chính thông báo/ đăng ký hoạt động khuyến mại theo quy định của Luật Thương mại và Nghị định số 81/2018/NĐ-CP của Chính phủ.
Công ty tham khảo các quy định của pháp luật về kế toán và tài chính khi thực hiện chính sách chiết khấu thương mại của Công ty.
Trường hợp còn khó khăn, vướng mắc, Công ty trao đổi trực tiếp với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về kế toán, tài chính để được hỗ trợ, giải đáp.
Nguồn: Chinhphu.vn
Vậy các bước đăng ký khi công ty có chiết khấu thương mại gồm những bước nào?
Bước 1: Ban hành chính sách chiết khấu thương mại bằng văn bản
Doanh nghiệp cần xây dựng và ban hành chính sách chiết khấu thương mại rõ ràng.
Nội dung gồm: điều kiện được chiết khấu, mức chiết khấu, thời gian áp dụng, phương thức thanh toán… Nên ký kết với từng khách hàng hoặc nhóm khách hàng.
Tài liệu cần có:
Quyết định hoặc thông báo chính sách chiết khấu.
Hợp đồng/Phụ lục hợp đồng kinh tế có điều khoản chiết khấu.
Bước 2: Thể hiện chiết khấu trên hóa đơn (nếu trừ trực tiếp)
Có 2 cách ghi nhận:
Chiết khấu ngay trên hóa đơn bán hàng: nếu được giảm giá trực tiếp.
Lập hóa đơn chiết khấu riêng: nếu chiết khấu sau bán.
🔹 Khi ghi chiết khấu trực tiếp:
Ghi rõ dòng “Chiết khấu thương mại theo chính sách số… ngày…”
🔹 Khi ghi chiết khấu sau bán:
Xuất hóa đơn chiết khấu ghi âm doanh thu và thuế tương ứng (nếu trước đó đã kê khai đầy đủ).
Bước 3: Kê khai thuế GTGT cho hóa đơn chiết khấu
Nếu hóa đơn chiết khấu có giá trị âm (giảm doanh thu), thì doanh nghiệp kê khai vào mẫu 01/GTGT tại chỉ tiêu “Hàng hóa dịch vụ bán bị trả lại, giảm giá”.
Được điều chỉnh giảm doanh thu tính thuế TNDN và doanh thu chịu thuế GTGT tương ứng.
Bước 4: Hạch toán kế toán chiết khấu thương mại
Tuỳ theo phương thức chiết khấu, doanh nghiệp hạch toán:
🔸 Nếu chiết khấu ghi trực tiếp trên hóa đơn:
Giảm doanh thu:
Nợ TK 131, 111, 112 (Tổng tiền sau chiết khấu)
Có TK 511 (Doanh thu sau chiết khấu)
Có TK 3331 (Thuế GTGT đầu ra)
🔸 Nếu chiết khấu sau bán hàng, xuất hóa đơn riêng:
Ghi giảm doanh thu:
Nợ TK 521
Nợ TK 3331 (Thuế GTGT)
Có TK 131 (giảm công nợ)
Bước 5: Lưu trữ đầy đủ hồ sơ liên quan
Chính sách chiết khấu.
Hợp đồng/Phụ lục hợp đồng.
Hóa đơn chiết khấu.
Bảng kê đối chiếu công nợ với khách hàng (nếu có).
Việc lưu đầy đủ chứng từ sẽ giúp doanh nghiệp hợp thức chi phí, giảm rủi ro khi kiểm tra thuế.
Chiết khấu thương mại có phải xuất hóa đơn không?
Chiết khấu thương mại là khoản chiết khấu mà Doanh nghiệp bán giảm giá so với giá niêm yết khi khách hàng với số lượng lớn theo thỏa thuận về chiết khấu thương mại đã ghi trên hợp đồng kinh tế hoặc cam kết mua bán hàng (theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14- VAS 14).
Căn cứ theo điểm đ khoản 6 Điều 10 Nghị định 123/2020/NĐ-CP quy định về nội dung hóa đơn:
đ) Trường hợp cơ sở kinh doanh áp dụng hình thức chiết khấu thương mại dành cho khách hàng hoặc khuyến mại theo quy định của pháp luật thì phải thể hiện rõ khoản chiết khấu thương mại, khuyến mại trên hóa đơn. Việc xác định giá tính thuế giá trị gia tăng (thành tiền chưa có thuế giá trị gia tăng) trong trường hợp áp dụng chiết khấu thương mại dành cho khách hàng hoặc khuyến mại thực hiện theo quy định của pháp luật thuế giá trị gia tăng.
>>> KẾT LUẬN LẠI: khi thực hiện chiết khấu thương mại thì cần xuất hóa đơn và phải thể hiện rõ khoản chiết khấu thương mại trên hóa đơn.
Hoá đơn chiết khấu thương mại được viết sao cho đúng? Cách lập hóa đơn chiết khấu?
Viết hóa đơn chiết khấu thương mại theo từng lần mua hàng: Giảm giá hàng bán ngay trong lần mua hàng đầu tiên
Viết hóa đơn chiết khấu thương mại theo số lượng, doanh số: Số tiền chiết khấu của hàng hóa đã bán được tính điều chỉnh trên hóa đơn bán hàng hóa, dịch vụ của lần mua cuối cùng hoặc kỳ tiếp sau.
Xuất hóa đơn chiết khấu thương mại ghi âm hay dương?
căn cứ theo quy định tại Điểm a Khoản 3 Điều 1 Nghị định số 70/2025/NĐ-CP (sửa đổi Khoản 1 Điều 4 Nghị định số 123/2020/NĐ-CP) quy định:
“1. Khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn để giao cho người mua (bao gồm cả các trường hợp hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng hóa dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa) và các trường hợp lập hóa đơn theo quy định tại Điều 19 Nghị định này. Hóa đơn phải ghi đầy đủ nội dung theo quy định tại Điều 10 Nghị định này. Trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử phải theo định dạng chuẩn dữ liệu của cơ quan thuế theo quy định tại Điều 12 Nghị định này.”
KẾT LUẬN SỐ 1:
Khoản chiết khấu thương mại phải được thể hiện rõ ràng trên hóa đơn với giá trị dương.
Việc ghi dấu âm chỉ được áp dụng trong trường hợp lập hóa đơn điều chỉnh do phát sinh sai sót về giá trị, bao gồm các trường hợp điều chỉnh giảm giá bán hoặc giảm thuế.
Do đó, đối với các khoản chiết khấu thương mại thông thường, các giá trị ghi trên hóa đơn phải là số dương.
Trường hợp chiết khấu thương mại căn cứ vào số lượng và doanh số hàng hóa, dịch vụ thì số tiền chiết khấu sẽ được tính dựa trên hóa đơn bán hàng hóa, dịch vụ của lần mua cuối cùng hoặc kỳ tiếp sau.
Nếu việc chiết khấu được thực hiện sau (khi kết thúc kỳ chiết khấu hàng bán) thì doanh nghiệp phải lập hóa đơn điều chỉnh kèm bảng kê số hóa đơn cần điều chỉnh, số tiền, tiền thuế điều chỉnh.
Cách hạch toán kế toán khi doanh nghiệp chiết khấu thương mại bên mua và bên bán chi tiết ra sao?
Trường hợp Số tiền chiết khấu nhỏ hơn giá trị của lần mua hàng cuối cùng thì số tiền chiết khấu sẽ được thể hiện trên hóa đơn của lần mua hàng cuối cùng.
Khách hàng mua hàng nhiều lần, đạt ngưỡng chiết khấu (dựa trên số lượng hoặc doanh số). Khoản chiết khấu được ghi giảm trực tiếp trên hóa đơn lần mua cuối cùng. Cách hạch toán như sau:
Bên bán: Ghi nhận doanh thu theo giá đã trừ chiết khấu trên hóa đơn cuối cùng.
Nợ TK 111, 112, 131: Tổng giá thanh toán (đã trừ chiết khấu và tính thuế GTGT)
Có TK 511: Doanh thu đã trừ chiết khấu
Có TK 3331: Thuế GTGT
Bên mua: Ghi nhận giá trị hàng hóa theo giá đã trừ chiết khấu
Nợ TK 156: Giá mua đã trừ chiết khấu chưa có thuế GTGT
Nợ TK 1331: Thuế GTGT
Có TK 111, 112, 331: Tổng giá thanh toán (đã trừ chiết khấu và tính thuế GTGT)
Trường hợp số tiền chiết khấu cho cả kỳ lớn hơn giá trị của lần mua cuối cùng thì lập hóa đơn điều chỉnh với loại là Hóa đơn chiết khấu
Kết luận và khuyến nghị
Qua các phân tích ở trên, có thể khẳng định rằng: chiết khấu thương mại không được xem là hình thức khuyến mại theo quy định của Luật Thương mại và Nghị định 81/2018/NĐ-CP, do đó doanh nghiệp không bắt buộc phải đăng ký hay thông báo chương trình chiết khấu với Sở hoặc Bộ Công Thương.
Tuy nhiên, để được cơ quan thuế chấp nhận và đảm bảo tính pháp lý – kế toán – thuế đầy đủ, doanh nghiệp bắt buộc phải xây dựng, lưu trữ và thực hiện đúng quy trình chiết khấu thương mại, bao gồm:
Ban hành chính sách chiết khấu rõ ràng.
Thể hiện khoản chiết khấu hợp lý trên hóa đơn.
Hạch toán kế toán đúng chuẩn và kê khai thuế phù hợp.
Lưu trữ đầy đủ các hồ sơ liên quan đến hợp đồng, chính sách, hóa đơn, bảng kê.
👉 Khuyến nghị cho doanh nghiệp:
Không cần thông báo chiết khấu thương mại với cơ quan quản lý thương mại, nhưng cần thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế liên quan.
Luôn thể hiện rõ khoản chiết khấu trên hóa đơn đầu ra và chỉ sử dụng giá trị âm khi lập hóa đơn điều chỉnh giảm.
Khi thực hiện chiết khấu định kỳ hoặc sau bán hàng, cần có bảng kê đối chiếu doanh số, sản lượng, hóa đơn gốc và lập hóa đơn điều chỉnh đúng quy định.
Tham khảo tư vấn từ bộ phận kế toán, kiểm toán hoặc đơn vị tư vấn thuế để tránh các sai sót trong hạch toán, kê khai thuế và chứng từ chứng minh khi thanh tra thuế.
Nếu doanh nghiệp bạn cần hỗ trợ soạn thảo chính sách chiết khấu, lập hóa đơn, kê khai thuế hoặc đối chiếu công nợ, đội ngũ chuyên gia tại dichvukiemtoanbctc.com luôn sẵn sàng tư vấn chuyên sâu, giúp bạn tiết kiệm thuế hợp pháp và tối ưu quy trình kế toán – tài chính – cung cấp dịch vụ kiểm toán thuế giải pháp hoàn hảo cho doanh nghiệp lớn.
Những câu hỏi thường gặp
- Chiết khấu thương mại có phải là khuyến mại không?
Trả lời:
Không. Theo Luật Thương mại và Nghị định 81/2018/NĐ-CP, chiết khấu thương mại không được xem là khuyến mại. Đây là hình thức giảm giá theo chính sách bán hàng, thường áp dụng khi khách hàng mua với số lượng lớn hoặc đạt mức doanh số cụ thể.
- Chiết khấu thương mại có phải đăng ký với Sở Công Thương không?
Trả lời:
Không cần. Doanh nghiệp không phải đăng ký hay thông báo chiết khấu thương mại với Sở/Bộ Công Thương, vì đây không phải là hình thức khuyến mại bắt buộc phải thông báo theo Nghị định 81/2018/NĐ-CP.
- Chiết khấu thương mại có phải xuất hóa đơn không?
Trả lời:
Có. Theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP, khoản chiết khấu thương mại phải được thể hiện rõ trên hóa đơn bán hàng, dù là chiết khấu ngay hay chiết khấu sau bán. Nếu chiết khấu sau, doanh nghiệp cần lập hóa đơn điều chỉnh giảm.
- Chiết khấu thương mại ghi âm hay ghi dương trên hóa đơn?
Trả lời:
Thông thường, chiết khấu thương mại được ghi dương trên hóa đơn (giá trị sau chiết khấu). Việc ghi giá trị âm chỉ áp dụng khi lập hóa đơn điều chỉnh cho các kỳ đã kê khai trước đó hoặc có sai sót cần điều chỉnh giảm doanh thu.
- Hạch toán kế toán chiết khấu thương mại như thế nào?
Trả lời:
Tùy theo hình thức chiết khấu:
Nếu chiết khấu ghi trực tiếp trên hóa đơn bán hàng: hạch toán giảm doanh thu (Có TK 511), giảm thuế GTGT đầu ra (Có TK 3331).
Nếu chiết khấu sau bán: lập hóa đơn riêng, ghi nhận vào TK 521 (Chiết khấu thương mại) và giảm công nợ (TK 131).
TÁC GIẢ: TRẦN THƯỜNG CÁC.
