Các lỗi thường gặp khi bị kiểm toán báo cáo tài chính

Trong quá trình kiểm toán cho nhiều doanh nghiệp trong hơn 10 năm qua chúng tôi thường thấy các lỗi doanh nghiệp hay mắc phải mà không được xử lý hợp lý nên dẫn đến các rủi ro nghiêm trọng về sau gây ảnh hưởng đến doanh nghiệp, nếu bạn là kiểm toán bạn có thể tham khảo để biết và tư vấn cho doanh nghiệp làm đúng theo quy định nhất, Nội dung trong bài Thương hiệu Dichvukiemtoanbctc.com sẽ tổng hợp và phân tích các lỗi thường gặp khi bị kiểm toán, cũng như cách phòng tránh hiệu quả.

Sai sót trong ghi nhận doanh thu và chi phí doanh nghiệp thường gặp phải

Tôi sẽ chia sẻ những lỗi thường gặp nhất ở các doanh nghiệp, chi tiết từng trường hợp:

Ghi nhận doanh thu chưa đủ điều kiện.
Hạch toán doanh thu “gối đầu” sang kỳ sau để làm đẹp báo cáo.
Trích trước chi phí không đúng thời điểm.
Không phân biệt rõ chi phí hợp lý – hợp lệ với chi phí nội bộ. Cách xử lý khi mua hàng của cá nhân, hay thuê tài sản cá nhân nhưng không biết nên làm sao cho đúng theo quy định hiện hành.

Ví dụ: Công ty TNHH A thuê nhà làm văn phòng công ty, nhà đó thuộc quyền sở hữu hợp pháp của Anh Nguyễn văn B nhưng không biết cần làm gì để đưa chi phí đó là chi phí hợp lý, hợp lệ khi tính thuế Thu nhập doanh nghiệp, trường hợp này trên thực tế thì diễn ra rất nhiều. >>> Giải pháp: Có hợp đồng đầy đủ hay không, có chứng từ thanh toán đủ theo quy định chưa, Cá nhân đã thực hiện kê khai thuế và nộp thuế đủ chưa.

>>> Các bạn xem chi tiết các trường hợp thuê tài sản của cá nhân:

Cá nhân cho công ty thuê xe ô tô có khai và nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế gì nữa năm 2025.

Cách kê khai và nộp thuế khi cá nhân cho công ty thuê nhà làm văn phòng xưởng sản xuất năm 2025.

Tải mẫu hợp đồng công ty thuê xe thuê nhà thuê tài sản nói chung của cá nhân mới nhất năm 2025.

Cách xử lý sao cho đúng, giải pháp chi tiết:

Áp dụng đúng chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS), đặc biệt là VAS số 14 về doanh thu.
Lưu giữ đầy đủ hồ sơ bán hàng, hợp đồng, phiếu giao hàng, biên bản nghiệm thu.
Đối chiếu định kỳ với bộ phận kế toán để đảm bảo ghi nhận đúng kỳ.

Không có đầy đủ hồ sơ, chứng từ gốc, sổ sách kế toán chưa được in đầy đủ, lưu chưa hợp lý

Lỗi thường gặp:

Thiếu hóa đơn đầu vào/đầu ra do trong quá trình làm mà bị thất lạc, quên lưu hay do nhiều yếu khố khác như: cháy kho lưu hồ sơ, mất hệ thống lưu trữ…
Hợp đồng không lưu đủ và thất lạc, Các hợp đồng lưu không khoa học dẫn đến việc theo dõi gặp nhiều khó khăn.
Không có biên bản bàn giao, nghiệm thu, phiếu nhập/xuất kho.
Thiếu chứng từ hợp đồng lao động, phụ lục, bảng chấm công.

Cách phòng tránh:

Xây dựng quy trình lưu trữ hồ sơ, có thể sử dụng phần mềm số hóa để quản lý chứng từ.
Kiểm tra định kỳ trước khi kỳ kiểm toán diễn ra.
Có người phụ trách hồ sơ riêng trong từng phòng ban.
Lưu ý là phải bất kiem nhiệm, không thể để người kiểm kê kho và người kiểm tra là một người được.
Kho được quản lý nhất quán, khoa học, có hệ thống phòng cháy và lưu khoa học.

Lỗi trong hạch toán tài sản cố định và khấu hao tài sản cố định

Lỗi thường gặp:

Hạch toán sai nguyên giá tài sản, không phân biệt rõ giữa tài sản cố định và công cụ dụng cụ dẫn đến phân loiaj khoản mục chưa hợp lý.
Không trích khấu hao theo đúng thời gian sử dụng, theo khung khấu hao theo quy định hiện hành.
Kết chuyển từ xây dựng cơ bản sang tài sản cố định chưa đầy đủ hồ sơ như: biên bản nghiệm thu hoàn thành, hóa đơn và hợp đồng về chi phí hình thành tài sản không rõ ràng và thiếu.
Không thực hiện kiểm kê hoặc cập nhật giảm tài sản hỏng.

Cách phòng tránh:

Cập nhật đầy đủ sổ TSCĐ, có biên bản bàn giao – thanh lý.
Áp dụng phương pháp khấu hao đúng quy định của Bộ Tài chính (Thông tư 45/2013/TT-BTC).
Kiểm kê TSCĐ định kỳ (năm 1 lần).

Hạch toán sai thuế GTGT và thuế TNDN

Lỗi thường gặp:

Ghi nhận sai thuế đầu vào/đầu ra; Không xác định được thuế GTGT được khấu trù hay KHÔNG được khấu trừ.
Số liệu thuế GTGT giữa tờ khai thuế và sổ sách kế toán không khớp dẫn đến số dư trên sổ sách và tờ khai lệch nhau.
Không kê khai đúng thời hạn, dẫn đến bị phạt.
Không xác định đúng chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.

Cách phòng tránh:

Kiểm tra định kỳ tờ khai thuế, đối chiếu báo cáo tài chính – báo cáo thuế.
Có bộ phận thuế nội bộ hoặc thuê ngoài kiểm tra độc lập trước kỳ kiểm toán.
Cập nhật thường xuyên các thay đổi trong chính sách thuế.

Lỗi trong xác định công nợ và dự phòng

Lỗi thường gặp:

Không theo dõi chi tiết công nợ theo từng đối tượng.
Không trích lập dự phòng các khoản nợ khó đòi hoặc hàng tồn kho giảm giá trị.
Ghi nhận công nợ không đúng đối tượng.

Cách phòng tránh:

Có sổ công nợ chi tiết, thường xuyên đối chiếu với khách hàng/nhà cung cấp.
Căn cứ vào tuổi nợ và khả năng thu hồi để lập dự phòng phù hợp (Thông tư 200/2014/TT-BTC).
Tổ chức kiểm kê hàng tồn kho định kỳ để đánh giá lại giá trị.

Lỗi do thiếu kiến thức kiểm toán trong nội bộ

Lỗi thường gặp:

Không hiểu yêu cầu kiểm toán viên dẫn đến chậm phản hồi.
Giải trình sai hoặc thiếu thông tin do không hiểu bản chất nghiệp vụ.

Cách phòng tránh:

Tập huấn định kỳ cho kế toán và các bộ phận liên quan về kiểm toán.
Giao tiếp chủ động với đơn vị kiểm toán để hiểu rõ yêu cầu.
Có người phụ trách chuyên phối hợp với đoàn kiểm toán.

Không lập báo cáo tài chính đầy đủ theo chuẩn mực

Lỗi thường gặp:

Thiếu thuyết minh báo cáo tài chính hoặc trình bày sơ sài.
Không lập báo cáo lưu chuyển tiền tệ đúng mẫu.
Sử dụng mẫu biểu không đúng quy định hiện hành.

Cách phòng tránh:

Thường xuyên tham khảo biểu mẫu mới nhất theo thông tư 200/2014/TT-BTC và 133/2016/TT-BTC.
Dùng phần mềm kế toán chuẩn (MISA, FAST, Bravo…) để tránh sai sót.
Nhờ kiểm toán viên tư vấn trước khi lập báo cáo chính thức.

Hệ thống kiểm soát nội bộ yếu

Lỗi thường gặp:

Không có quy trình kiểm soát dòng tiền, ký duyệt hóa đơn, hợp đồng.
Thiếu phân quyền chức năng giữa các bộ phận, dễ xảy ra gian lận nội bộ.

Cách phòng tránh:

Thiết lập quy trình phê duyệt – phân quyền rõ ràng.
Kiểm tra chéo giữa các phòng ban tài chính – kế toán – kinh doanh.
Có thể thuê kiểm toán nội bộ độc lập nếu doanh nghiệp chưa đủ nhân sự.

Không chuẩn bị sẵn sàng trước kỳ kiểm toán

Lỗi thường gặp:

Không chuẩn bị hồ sơ đầy đủ trước khi kiểm toán viên đến.
Bị động, dẫn đến kéo dài thời gian kiểm toán hoặc ảnh hưởng chất lượng báo cáo.

Cách phòng tránh:

Lập danh sách checklist tài liệu cần chuẩn bị (báo cáo tài chính, hợp đồng, hóa đơn, chứng từ…).
Phân công người phụ trách phối hợp đoàn kiểm toán.
Chuẩn bị trước tối thiểu 1–2 tuần để rà soát.

Kết luận

Kiểm toán là một hoạt động bắt buộc đối với nhiều loại hình doanh nghiệp và là tiêu chuẩn quan trọng trong đánh giá tính minh bạch tài chính. Việc mắc phải các lỗi phổ biến như sai sót sổ sách, thiếu chứng từ, hạch toán sai hay không tuân thủ thuế không chỉ khiến báo cáo bị loại trừ mà còn ảnh hưởng đến uy tín, khả năng vay vốn, kêu gọi đầu tư của doanh nghiệp.

👉 Để tránh các lỗi kể trên, doanh nghiệp nên chủ động làm việc với một đơn vị kiểm toán chuyên nghiệp, nhiều kinh nghiệm và hiểu rõ đặc thù ngành nghề.

👉 Tham khảo ngay dịch vụ kiểm toán chuyên nghiệp để được tư vấn, soát xét và đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi kỳ kiểm toán.

👉 Xem thêm: https://dichvukiemtoanbctc.com/tai-sao-doanh-nghiep-can-thue-kiem-toan-doc-lap-hang-nam.html

Câu hỏi thường gặp về lỗi khi bị kiểm toán

Nếu sai sót trong kiểm toán có bị xử phạt không?
TRẢ LỜI: Có. Những lỗi nghiêm trọng như trốn thuế, làm sai lệch báo cáo tài chính có thể bị xử phạt hành chính, truy thu thuế hoặc mất uy tín với ngân hàng, nhà đầu tư.

Doanh nghiệp nhỏ có cần lo lắng về kiểm toán không?

TRẢ LỜI: Có. Dù doanh nghiệp nhỏ không bắt buộc kiểm toán hàng năm, nhưng nếu tham gia đấu thầu, kêu gọi vốn hoặc cần minh bạch tài chính, kiểm toán sẽ là điều cần thiết và thường được yêu cầu bởi bên thứ ba.

Nên chuẩn bị gì để tránh bị sai sót khi kiểm toán?

TRẢ LỜI: Công ty nên lưu trữ đầy đủ chứng từ, cập nhật quy định kế toán – thuế, kiểm kê tài sản định kỳ và có bộ phận phối hợp kiểm toán độc lập hiệu quả.

Có nên thuê dịch vụ kiểm toán hay tự xử lý nội bộ?

TRẢ LỜI: Nên thuê; Với các doanh nghiệp vừa và lớn, nên thuê dịch vụ kiểm toán chuyên nghiệp để đảm bảo tính khách quan, tuân thủ pháp luật và giảm thiểu rủi ro sai sót trong báo cáo tài chính.

👉 Có thể hữu ích cho bạn: Bảng phí dịch vụ kiểm toán nội bộ cho doanh nghiệp nhỏ.

DỊCH VỤ KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH – DỊCH VỤ KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP – DỊCH VỤ LẬP HỒ SƠ GIAO DỊCH LIÊN KẾT – DỊCH VỤ KẾ TOÁN – BÁO CÁO THUẾ – TƯ VẤN THUẾ

Hotline: 098 225 4812

WEB: https://dichvukiemtoanbctc.com/

HÃY GỌI NGAY KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP

CHÚNG TÔI LUÔN SẴN SÀNG ĐỂ HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP!

Các lỗi thường gặp khi bị kiểm toán báo cáo tài chính