Ý kiến kiểm toán viên với các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán

Trên thực tế khi kiểm toán báo cáo tài chính thì kiểm toán viên hành nghề thường phát hiện các sự kiện phát sinh sau ngày khóa sổ kế toán thì đối với những trường hợp này thì kiểm toán viên đưa ra ý kiến kiểm toán gì? Có cần đưa vào ĐOẠN NHẤN MẠNH trong báo cáo kiểm toán và thuyết minh trên báo cáo tài chính hay không? Cùng các chuyên gia chuyên cung cấp dịch vụ kiểm toán thuế chuyên nghiệp công ty nước ngoài thương hiệu dichvukiemtoanbctc.com 15+ năm kinh nghiem tìm hiểu.

Những nội dung chính tóm tắt

Cơ sở pháp lý, Chuẩn mực kiểm toán: VSA 560 – Các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán.

Khái niệm

Các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán là những sự kiện (thuận lợi hoặc bất lợi) xảy ra từ sau ngày kết thúc kỳ kế toán đến ngày phát hành báo cáo kiểm toán.

Những sự kiện này có thể ảnh hưởng đến báo cáo tài chính hoặc không ảnh hưởng đến số liệu nhưng lại CẦN được THUYẾT MINH BỔ SUNG để đảm bảo tính trung thực, hợp lý.

>>> Xem thêm: Ví dụ và bài tập chi tiết về những cơ sở dẫn liệu trong kiểm toán.

Phân loại sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán

Theo VSA 560, có 2 loại sự kiện chính:

a) Sự kiện cần điều chỉnh (Adjusting Events)

Cung cấp bằng chứng về các điều kiện đã tồn tại tại ngày kết thúc kỳ kế toán.

Yêu cầu phải điều chỉnh số liệu trên báo cáo tài chính.

📌 Ví dụ:

Sau ngày khóa sổ phát hiện khách hàng đã mất khả năng thanh toán (nợ phải thu phải trích lập dự phòng).

Phát hiện sai sót trong hạch toán hàng tồn kho cuối kỳ.

b) Sự kiện không cần điều chỉnh (Non-adjusting Events)

Chỉ phản ánh tình huống phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán, không liên quan đến điều kiện đã tồn tại trước đó.

Không điều chỉnh số liệu, nhưng cần trình bày trong thuyết minh báo cáo tài chính nếu trọng yếu.

📌 Ví dụ:

Hỏa hoạn xảy ra sau ngày kết thúc kỳ kế toán của doanh nghiệp.

Công ty phát hành cổ phiếu/ vay vốn mới trong tháng sau.

>>> Xem thêm: Các ý kiến kiểm toán và bài tập về các dạng ý kiến kiểm toán.

Trách nhiệm của Ban Giám đốc đối với các sự kiện phát sinh sau ngày khóa sổ kế toán?

Xác định, đánh giá các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kếtoán.

Thông báo cho kiểm toán viên về những sự kiện có thể ảnh hưởng đến báo cáo tài chính.

Điều chỉnh hoặc bổ sung thuyết minh khi cần thiết.

Trách nhiệm của Kiểm toán viên đối với các sự kiện sau ngày khóa sổ

Trước ngày phát hành báo cáo kiểm toán

Thu thập bằng chứng kiểm toán thích hợp về các sự kiện phát sinh.

Thực hiện thủ tục soát xét, hỏi Ban Giám đốc, kiểm tra biên bản họp, đọc báo cáo quản trị…

Sau ngày phát hành báo cáo kiểm toán

Nếu phát hiện sự kiện trọng yếu làm báo cáo tài chính không còn chính xác:

Trao đổi ngay với Ban Giám đốc.

Nếu cần thiết → yêu cầu lập lại báo cáo tài chính & phát hành lại báo cáo kiểm toán đã sửa đổi.

Nếu Ban Giám đốc từ chối, kiểm toán viên cần có biện pháp bảo vệ (thông báo cho cơ quan quản lý, cổ đông…).

Ảnh hưởng đến ý kiến kiểm toán

Nếu doanh nghiệp không điều chỉnh/thuyết minh khi có sự kiện trọng yếu → kiểm toán viên có thể phải đưa ý kiến kiểm toán ngoại trừ, không chấp nhận hoặc từ chối đưa ý kiến.

>>> Xem thêm: Thử nghiệm cơ bản là gì và bài tập ví dụ minh họa về các thủ tục kiểm toán.

Ví dụ Câu 5 (2 điểm) – trích Đề thi chứng chỉ CPA năm 2023 môn kiểm toán và dịch vụ đảm bảo đề lẻ

Khi kiểm toán BCTC kết thúc ngày 31/12/2022 cho công ty Bình An công ty sản xuất hàng tiêu dùng. Nhóm kiểm toán bắt đầu thực hiện cuộc kiểm toán từ ngày 20/1/2023 đến 25/1/2023, kiểm toán viên có được một số thông tin sau:

Ngày 10/1/2023, tại một kho chứa nguyên liệu phục vụ sản xuất của công ty xảy ra một vụ hỏa hoạn gây tổn thất lớn đến tài sản của công ty.

Một lô hàng của công ty do kém phẩm chất đang bị giảm giá. Tại thời điểm 31/12/2022, Công ty đã thực hiện trích lập dự phòng giảm giá HTK đối với lỗ hàng có giá trị thuần có thể thực hiện được thấp hơn giá gốc trên một sản phẩm. Giá trị dự phòng giảm giá HTK Công ty đã trích lập là 600.000.000 đồng. Lô hàng này sau đó được bản ngày 20/1/2023 với giá thấp hơn giá gốc 400.000.000 đồng. Qua tìm hiểu thông tin trên BCTC, kiểm toán viên nhận thấy Công ty Bình An không phản ảnh các thông tin trên BCTC.

Yêu cầu:

Cho biết tình huống trên thuộc loại sự kiện gì?

Trình bày các thủ tục kiểm toán cần thực hiện đối với các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán đến ngày lập báo cáo kiểm toán.
Hãy cho biết với từng trường hợp trên, sai sót ảnh hưởng đến thông tin trên BCTC.
Giả định thông tin trên là trọng yếu, thông tin 2 đơn vị đã thực hiện theo khuyến nghị của KTV. Thông tin 1 đơn vị không thực hiện theo khuyến nghị của KTV, KTV có thể đưa ra ý kiến kiểm toán nào?

Giải bài tập trên

Tình huống 1: Ngày 10/1/2023, tại một kho chứa nguyên liệu phục vụ sản xuất của công ty xảy ra một vụ hỏa hoạn gây tổn thất lớn đến tài sản của công ty >>> tình huống trên thuộc loại sự kiện phát sinh sau ngày khóa sổ kế toán >>> Đơn vị cần thuyết minh trên báo cáo tài chính >>> Kiểm toán viên cần nêu ra đoạn nhấn mạnh về sự kiện này trên báo cáo kiểm toán sau đoạn ý kiến kiểm toán.

Tình huống số 2: Một lô hàng của công ty do kém phẩm chất đang bị giảm giá. Tại thời điểm 31/12/2022, Công ty đã thực hiện trích lập dự phòng giảm giá HTK đối với khoản lỗ hàng có giá trị thuần có thể thực hiện được thấp hơn giá gốc trên một sản phẩm. Giá trị dự phòng giảm giá HTK Công ty đã trích lập là 600.000.000 đồng. Lô hàng này sau đó được bán ngày 20/1/2023 với giá thấp hơn giá gốc 400.000.000 đồng. Qua tìm hiểu thông tin trên BCTC, kiểm toán viên nhận thấy Công ty Bình An không phản ảnh các thông tin trên BCTC. – >>> tình huống trên thuộc loại sự kiện phát sinh sau ngày khóa sổ kế toán >>> Đơn vị cần điều chỉnh báo cáo tài chính >>> Và thuyết minh trên báo cáo tài chính >>> Kiểm toán viên cần nêu ra đoạn nhấn mạnh về sự kiện này trên báo cáo kiểm toán sau đoạn ý kiến kiểm toán.

Giả định thông tin trên là trọng yếu, thông tin 2 đơn vị đã thực hiện theo khuyến nghị của KTV. Thông tin 1 đơn vị không thực hiện theo khuyến nghị của KTV >>> KTV đưa ra ý kiến KHÔNG PHẢI LÀ Ý KIẾN CHẤP NHẬN TOÀN PHẦN vì sai xót này là trọng yếu (Xem thêm VSA 700, VSA 705, VSA 706).

Kết luận

Các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán có ảnh hưởng trực tiếp đến tính trung thực và hợp lý của báo cáo tài chính. Theo VSA 560, kiểm toán viên có trách nhiệm đánh giá, phân loại và yêu cầu doanh nghiệp thực hiện điều chỉnh hoặc thuyết minh phù hợp. Trong trường hợp doanh nghiệp không tuân thủ, kiểm toán viên buộc phải xem xét việc đưa ra ý kiến kiểm toán ngoại trừ, không chấp nhận hoặc từ chối đưa ý kiến. Vì vậy, cả ban giám đốc và kiểm toán viên cần phối hợp chặt chẽ để đảm bảo báo cáo tài chính được lập và trình bày phù hợp, giúp doanh nghiệp duy trì uy tín cũng như tuân thủ đúng quy định pháp luật.

5 Câu hỏi thường gặp

Sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán là gì?

Trả lời: Là những sự kiện (thuận lợi hoặc bất lợi) xảy ra từ sau ngày khóa sổ đến trước ngày phát hành báo cáo kiểm toán, có thể ảnh hưởng hoặc không ảnh hưởng đến báo cáo tài chính.

Khi nào cần điều chỉnh báo cáo tài chính?

Trả lời: Khi sự kiện cung cấp bằng chứng về các điều kiện đã tồn tại tại ngày khóa sổ (ví dụ: khách hàng mất khả năng thanh toán, hàng tồn kho bị giảm giá).

Khi nào chỉ cần thuyết minh mà không điều chỉnh?

Trả lời: Khi sự kiện phát sinh hoàn toàn sau ngày kết thúc kỳ kế toán, không liên quan đến điều kiện trước đó (ví dụ: hỏa hoạn sau ngày khóa sổ, phát hành cổ phiếu mới).

Kiểm toán viên xử lý thế nào nếu doanh nghiệp không điều chỉnh sự kiện trọng yếu?

Trả lời: Kiểm toán viên có thể phải đưa ra ý kiến kiểm toán không phải chấp nhận toàn phần (ngoại trừ, không chấp nhận hoặc từ chối đưa ý kiến).

Có cần đưa sự kiện phát sinh sau ngày khóa sổ vào đoạn nhấn mạnh không?

Trả lời: Nếu sự kiện trọng yếu nhưng đã được doanh nghiệp xử lý đúng (điều chỉnh hoặc thuyết minh), kiểm toán viên có thể thêm Đoạn nhấn mạnh (Emphasis of Matter) trong báo cáo kiểm toán để lưu ý người đọc.

📞 Hotline: GỌI NGAY 098 225 4812 – Mr. Trần Thường Các.

TÁC GIẢ: Trần Thường Các Founder thuong hieu dichvukiemtoanbctc.com.