Thái độ hoài nghi nghề nghiệp trong kiểm toán là gì?

Hoài nghi nghề nghiệp là thái độ cảnh giác đối với các vấn đề như: Sự không nhất quán giữa các bằng chứng kiểm toán; Thông tin dẫn đến việc nghi ngờ về độ tin cậy của các tài liệu và kết quả phỏng vấn đã được sử dụng làm bằng chứng; Các tình huống cần phải thực hiện thêm các thủ tục bổ sung ngoài các thủ tục theo yêu cầu của các chuẩn mực Việt Nam về dịch vụ đảm bảo liên quan; Các yếu tố dẫn đến khả năng sai sót. Cùng thương hiệu dichvukiemtoanbctc.com 15+ năm kinh nghiệm tìm hiểu chi tiết nhất các bạn nhé.

Thái độ hoài nghi nghề nghiệp trong kiểm toán là gì

Kiểm toán viên cần duy trì thái độ hoài nghi nghề nghiệp trong suốt quá trình thực hiện dịch vụ để giảm các rủi ro như:

(1) Bỏ qua các sự kiện và tình huống bất thường;

(2) Vội vàng rút ra kết luận chỉ từ việc quan sát;

(3) Sử dụng các giả định không phù hợp khi xác định nội dung, lịch trình, phạm vi của thủ tục dịch vụ đảm bảo và đánh giá kết quả các thủ tục đó.

– Kiểm toán viên phải có thái độ hoài nghi nghề nghiệp để đánh giá một cách nghiêm túc đối với bằng chứng thu thập được. Điều này bao gồm sự nghi ngờ đối với các bằng chứng không nhất quán và đánh giá mức độ tin cậy của các tài liệu, kết quả phỏng vấn cũng như các thông tin khác thu thập được. Thái độ hoài nghi nghề nghiệp cũng bao gồm sự xem xét về tính đầy đủ và thích hợp của các bằng chứng thu thập được trong từng hoàn cảnh cụ thể.

– Nếu hợp đồng dịch vụ không liên quan đến việc đảm bảo tính xác thực của tài liệu thì các chứng từ, tài liệu có thể được chấp nhận là xác thực nếu kiểm toán viên không có lý do nào để tin rằng chứng từ, tài liệu đó là không xác thực.

Tuy nhiên, kiểm toán viên cũng phải xem xét độ tin cậy của các chứng từ, tài liệu được sử dụng làm bằng chứng.

– Kiểm toán viên có thể sử dụng hiểu biết trong quá khứ về sự trung thực và tính chính trực của đối tượng cung cấp bằng chứng. Tuy nhiên, kiểm toán viên vẫn phải duy trì thái độ hoài nghi nghề nghiệp ngay cả khi có sự tin tưởng vào sự trung thực và tính chính trực của đối tượng cung cấp bằng chứng.

>>> Xem thêm: Ví dụ cụ thể chi tiết và các tình huống đưa ra ý kiến kiểm toán ngoại trừ.

Xét đoán chuyên môn đối với kiểm toán viên

Kiểm toán viên cần sử dụng xét đoán chuyên môn khi thực hiện dịch vụ đảm bảo, do các yêu cầu về đạo đức nghề nghiệp, các chuẩn mực về dịch vụ đảm bảo có liên quan và các yêu cầu phát sinh trong quá trình thực hiện dịch vụ sẽ không thể thực hiện được nếu không có sự đào tạo, kiến thức và kinh nghiệm phù hợp với hoàn cảnh thực tế. Xét đoán chuyên môn rất cần thiết trong việc đưa ra các quyết định về:

(1) Mức trọng yếu và rủi ro dịch vụ đảm bảo;

(2) Nội dung, lịch trình, phạm vi các thủ tục được thực hiện để đáp ứng yêu cầu của các chuẩn mực về dịch vụ đảm bảo và thu thập bằng chứng;

(3) Đánh giá liệu đã thu thập được đầy đủ bằng chứng thích hợp hay chưa và có cần phải thực hiện thủ tục bổ sung nào khác để đạt được mục tiêu của các chuẩn mực về dịch vụ đảm bảo có liên quan hay không. Đặc biệt, đối với dịch vụ đảm bảo có giới hạn, kiểm toán viên cần sử dụng xét đoán chuyên môn trong việc đánh giá liệu đã đạt được mức độ đảm bảo chấp nhận được hay chưa;

(4) Lựa chọn, áp dụng các tiêu chí phù hợp hoặc xây dựng tiêu chí (nếu cần thiết) đối với đối tượng dịch vụ đảm bảo trong trường hợp dịch vụ đảm bảo trực tiếp. Đánh giá các xét đoán do đối tượng khác thực hiện trong trường hợp dịch vụ đảm bảo chứng thực;

(5) Đưa ra kết luận phù hợp dựa trên bằng chứng thu thập được.

– Đặc điểm cơ bản của xét đoán chuyên môn do kiểm toán viên thực hiện là các đánh giá đó do kiểm toán viên được đào tạo, có kiến thức và kinh nghiệm phù hợp cho sự phát triển các năng lực cần thiết để có được các xét đoán hợp lý.

– Trong mỗi trường hợp cụ thể, việc sử dụng xét đoán chuyên môn phải dựa trên hiểu biết của kiểm toán viên về tình hình thực tế và hoàn cảnh cụ thể.

Việc thảo luận trong nội bộ nhóm cung cấp dịch vụ, hoặc tham vấn với các bên liên quan trong và ngoài doanh nghiệp kiểm toán ở các cấp bậc khác nhau về các vấn đề phức tạp hoặc dễ gây tranh cãi trong suốt quá trình thực hiện dịch vụ sẽ hỗ trợ kiểm toán viên trong việc hình thành các xét đoán hợp lý.

– Xét đoán chuyên môn có thể được đánh giá dựa trên việc liệu các xét đoán đạt được có phản ánh việc áp dụng hợp lý các nguyên tắc đảm bảo và các nguyên tắc đo lường hoặc đánh giá có phù hợp và nhất quán với hiểu biết của kiểm toán viên về tình hình thực tế và hoàn cảnh cụ thể của hợp đồng dịch vụ cho đến ngày phát hành báo cáo dịch vụ đảm bảo hay không.

– Xét đoán chuyên môn phải được sử dụng trong suốt quá trình thực hiện dịch vụ đảm bảo. Kiểm toán viên không được sử dụng xét đoán chuyên môn để biện hộ cho những quyết định không chứng minh được bằng thực tế, bằng những tình huống cụ thể của hợp đồng dịch vụ hoặc bằng các bằng chứng đầy đủ và thích hợp.

>>> Xem thêm: Có những loại cơ sở dẫn liệu nào.

Kết luận

Thái độ hoài nghi nghề nghiệp là nguyên tắc nền tảng trong kiểm toán, giúp kiểm toán viên duy trì sự cảnh giác, đánh giá khách quan và không dễ dàng chấp nhận thông tin mà không có bằng chứng đầy đủ. Kết hợp với xét đoán chuyên môn, kiểm toán viên có thể đưa ra kết luận hợp lý, hạn chế rủi ro, đảm bảo báo cáo kiểm toán có độ tin cậy cao. Đây cũng chính là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng dịch vụ kiểm toán và uy tín của kiểm toán viên trong môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp.

>>> Bạn cần tư vấn báo giá kiểm toán liên hệ ngay với chúng tôi.

5 Câu hỏi thường gặp

Thái độ hoài nghi nghề nghiệp trong kiểm toán là gì?

Trả lời: Là sự cảnh giác, nghi ngờ hợp lý đối với bằng chứng, tài liệu, và thông tin được cung cấp trong quá trình kiểm toán.

Vì sao kiểm toán viên phải duy trì hoài nghi nghề nghiệp?

Trả lời: Để phát hiện sai sót, gian lận, hạn chế rủi ro bỏ qua các sự kiện bất thường hoặc dựa vào giả định không phù hợp.

Hoài nghi nghề nghiệp có nghĩa là không tin tưởng khách hàng?

Trả lời: Không. Kiểm toán viên có thể tin tưởng vào tính trung thực của khách hàng nhưng vẫn phải kiểm chứng bằng bằng chứng đáng tin cậy.

Thái độ hoài nghi nghề nghiệp liên quan thế nào đến xét đoán chuyên môn?

Trả lời: Hai yếu tố này hỗ trợ lẫn nhau: hoài nghi nghề nghiệp giúp kiểm toán viên không chủ quan, còn xét đoán chuyên môn giúp đưa ra quyết định hợp lý dựa trên kiến thức và kinh nghiệm.